Wanneer ben je gestrest en wanneer ben je overspannen?

Veel mensen zeggen: “Ik ben gestrest.” Maar wat betekent dat eigenlijk? En wanneer is stress nog gezond, en wanneer slaat het door naar overspanning? In deze blog leggen we uit wat stress is, wat overspanning inhoudt en vooral: hoe je het verschil herkent. Want hoe eerder je signalen begrijpt, hoe beter je kunt voorkomen dat klachten zich opstapelen.

Maar goed nieuws: Stress en overspanning zijn omkeerbaar. Het is als een kampvuur wat veel te groot is geworden. Maar dit vuur kan ook kleiner worden door het goed te blussen en niet meer te voeden. Klinkt misschien een beetje poëtisch maar is wel een goede vergelijking…

Dan natuurlijk als eerste, wat is stress?

Stress is een natuurlijke reactie van het lichaam op een uitdaging, druk of dreiging. Het stresssysteem wordt geactiveerd zodat je alert bent, sneller kunt reageren en meer energie hebt. Dit mechanisme is bedoeld om je te helpen functioneren.

Korte stressmomenten zijn normaal en zelfs nuttig. Denk aan:

• Een presentatie geven
• Een deadline halen
• Een spannend gesprek
• Kunnen sporten

Na afloop hoort het lichaam vanzelf weer tot rust te komen.

Kenmerken van gezonde of tijdelijke stress zijn:

• Je voelt spanning, maar kunt nog herstellen
• Klachten verdwijnen na rust of ontspanning
• Je blijft helder denken en functioneren
• Slapen lukt over het algemeen goed

Stress wordt pas een probleem als herstel uitblijft.

Wanneer wordt stress ongezond?

Als stress langdurig aanhoudt en het lichaam steeds ‘aan’ blijft staan, raakt het stresssysteem overbelast. Er is te weinig tijd of ruimte om te herstellen.

Veelvoorkomende signalen zijn:

• Aanhoudende vermoeidheid
• Slecht of onrustig slapen
• Prikkelbaarheid of emotionele schommelingen
• Lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, gespannen spieren, hartkloppingen of ademhalingsproblemen
• Moeite met concentratie

Op dit punt spreken we vaak nog van chronische stress, maar het is een belangrijk waarschuwingssignaal.

Wat is dan precies een overspanning?

Overspanning ontstaat wanneer het lichaam te lang en te intens onder stress heeft gestaan zonder voldoende herstel. Het stresssysteem raakt ontregeld en werkt niet meer flexibel.

Waar stress nog een tijdelijke reactie is, betekent overspanning dat het lichaam zijn grenzen heeft bereikt. Kenmerken van overspanning zijn dan:

• Uitgeput gevoel, ook na rust
• Het gevoel dat alles te veel is
• Sneller paniek of onrust ervaren
• Overgevoeligheid voor prikkels (geluid, drukte, emoties)
• Concentratie- en geheugenproblemen
• Lichamelijke stressklachten die blijven terugkomen

Bij overspanning lukt het vaak niet meer om “gewoon even door te gaan”. Wilskracht alleen is niet genoeg om te herstellen.

Wil je graag weten hoe jouw stresslevel is? Doe dan de gratis Stressles Stresstest en dan weet je direct hoe je ervoor staat qua stress. In die test krijg je ook gelijk je score, uitleg en doen we een ademoefening.

Het belangrijkste verschil zit dus niet in hoe druk je het hebt, maar in hoe goed je systeem kan herstellen.

Waarom signalen vaak worden genegeerd.

Veel mensen herkennen de eerste signalen wel, maar gaan toch door. Uit verantwoordelijkheidsgevoel, perfectionisme of simpelweg omdat ‘het moet’. Het lichaam wordt daarbij vaak gezien als iets dat moet meewerken.

Maar het hebben van stressklachten is geen uiting van zwakte. Het zijn signalen dat het systeem herstel en nodig heeft.

Naar de kern van de oorzaak en leren herstellen!

De realiteit is dat overspanning niet vanzelf komt en niet vanzelf weg gaat. Even rustig aan doen kan zeker helpen. Maar vaak blijft de basisonrust in het zenuwstelsel aanwezig. Dat heeft te maken met je hormonen, neurotransmitters, emoties, overtuigingen en gedragingen.

Herstel bij overspanning vraagt dus om meer dan alleen rust nemen. Het vraagt om:

• Inzicht in hoe jouw stresssysteem werkt
• Het leren herkennen van stresssignalen
• Het reguleren van ademhaling en spanning
• Het anders omgaan met prikkels, grenzen en herstel
• Maar ook goed kijken wat je kan optimaliseren qua voeding, slaap, beweging en nog veel meer factoren.

In onze aanpak van overspanning gaan we uit van het 10 domeinenmodel. Dan kan je een klacht dus vanuit 10 invalshoeken bekijken en gunstig beïnvloeden.

Tot slot

Gestrest zijn is menselijk. Overspannen raken is een signaal dat je lichaam te lang te veel heeft gedragen. Hoe eerder je leert luisteren naar die signalen, hoe groter de kans op herstel.

Wil je niet wachten tot je volledig vastloopt, maar nu al werken aan herstel, balans en veerkracht? Dan kan kunnen wij je helpen!

Start met de Stresstest en bepaal vervolgens welk product jou nu kan helpen. Weet je het even niet? Stuur dan een mail of WhatsApp.